Teniz Орталық Қазақстандағы шөгінді типті мыс кен орындарының әлеуетімен танылған Теңіз–Шу-Сарысу мыс белдеуінің солтүстік бөлігінде орналасқан.
Teniz жобасы перспективалы кенқабылдаушы стратиграфияны, өткізгіш қабаттарды, терең құрылымдарды және мыстың шөгуіне қолайлы тотықсыздандырғыш ортаның болуын қоса алғанда, Жезқазған жүйесімен салыстыруға болатын бірқатар маңызды геологиялық және құрылымдық сипаттамаларға ие.
Жоба Астанадан Атбасар қаласына дейінгі тасжолмен шамамен 3 сағаттық жерде орналасқан. Далалық кеңсе осы қалада орналастырылады (оңтүстік лицензиялық аумақтан шамамен 100 км солтүстікте және солтүстік лицензиялық аумақтан шамамен 15 км оңтүстікте). Оңтүстік учаскеге дейін қалыптасқан топырақ жолдарымен тағы 2,5 сағат жүру қажет. Жер бедері негізінен ашық дала, кейбір жерлерде таяз өзеншелермен қиылысады; көктемгі кезеңде маусымдық қатынас шектеулері болуы мүмкін.
Белдеудің оңтүстік бөлігіндегі белсенді зерттеліп жатқан аудандарға қарағанда, Teniz тарихи тұрғыдан алғанда заманауи жүйелі барлау жұмыстарымен едәуір аз зерттелген.
Жоба аумағында келесілер анықталған:
Teniz Орталық Қазақстандағы шөгінді-стратиформалы мыс кендерін іздеуге перспективалы әрі жеткілікті зерттелмеген Теңіз бассейнінде орналасқан. Жоба өңірдегі ең ірі мыс жүйелерінің бірі саналатын Жезқазғаннан шамамен 250 км солтүстікте орналасқан.
Teniz Жезқазған жүйесімен салыстыруға болатын бірқатар негізгі геологиялық сипаттамаларды көрсетеді: перспективалы кенқабылдаушы стратиграфия, ұқсас құрылымдық архитектура, өткізгіш горизонттар, тотықсыздандырғыш ортаның болуы және металлға бай флюидтердің көшуіне ықтимал жолдар.
USGS Теңіз бассейнінің едәуір бөлігін құмтас типіндегі мыс кен орындарын іздеуге перспективалы аумақ ретінде белгілеген. Бассейн ауқымындағы ықтималдық бағалау шеңберінде USGS 30% ықтималдық деңгейінде шамамен 8,9 млн тонна мыс қорын қамтуы мүмкін орта есеппен 9 ашылмаған кен орнын болжаған. Бұл бағалау бүкіл бассейнге қатысты және Teniz Resources компаниясының ресурс бағасы болып табылмайды.
Кеңестік кезеңдегі тарихи деректер мен заманауи далалық жұмыстар жобаның жоғары перспективалылығын қосымша растайды: мыс бойынша геохимиялық аномалиялар мен минералдану көріністері 75 × 30 км-ден астам аумақта байқалады, ал жерүсті мыс минералдануының ұзындығы 10 км-ден астам екені дәлелденген. Targets 1–2 аудандарында тарихи бұрғылау жұмыстары орташа құрамы 1,42% Cu болатын 2,36 млн тонна көлеміндегі жиынтық тарихи ресурс бағасын анықтауға мүмкіндік берді.
Әлемдік деңгейдегі геологиялық модель
Жезқазған өңірдегі ең ірі белгілі мыс жүйесі болып табылады және Teniz үшін негізгі геологиялық аналог саналады. Жоба дәл осы Теңіз–Шу-Сарысу ірі мыс белдеуі шегінде, Жезқазғаннан шамамен 250 км солтүстікте орналасқан.
Жезқазған жүйесінің негізінде бірнеше факторлардың үйлесімі жатыр:
Өткізгіш кенқабылдаушы горизонт
Мысқа бай тұзды ерітінділер өңір бойынша кең таралған өткізгіш құмтас қабаттары арқылы қозғалады.
Терең құрылымдар
Жарылымдар мен қатпарлы құрылымдар жүйесі металлға бай флюидтердің көшу жолдарын қамтамасыз етеді.
Тотықсыздандырғыш орта
Тотыққан флюидтердің тотықсыздандырғыштармен әрекеттесуі нәтижесінде мыстың шөгуіне қолайлы жағдайлар қалыптасады.
Құрылымдық тұзақтар
Жезқазғандағы ең маңызды минералдану ірі құрылымдардың қиылысу аймақтарымен байланысты, мұнда мыстың шоғырлануына қолайлы жағдайлар қалыптасқан.
Неліктен бұл модель Teniz үшін маңызды
Teniz аумағында жүргізілген тарихи және заманауи зерттеулер Жезқазған жүйесімен салыстыруға болатын негізгі геологиялық элементтердің бар екенін көрсетеді:
Әлеуетті мыс минералдануы қалай қалыптасады
Teniz жобасының іздеу моделінің негізінде Жезқазған жүйесіне ұқсас геологиялық жүйе жатыр.
Металлға бай флюидтер өткізгіш кенқабылдаушы горизонттар мен терең құрылымдар арқылы қозғалады. Олар тотықсыздандырғыш ортамен және қолайлы геологиялық архитектурамен өзара әрекеттесетін жерлерде мыстың шөгуі мен шоғырлануына жағдай пайда болады.
Teniz жобасында осы модельдің негізгі элементтері мыналар болып табылады:
Vladimirov Formation
Жезқазғанның негізгі кенқабылдаушы формациясының тікелей фациялық аналогы ретінде қарастырылатын перспективалы кенқабылдаушы горизонт.
Koptepky Anticline
Бойымен мыс көріністері 50 км-ден астам қашықтыққа созылып жатқан ірі қатпарлы құрылым.
Терең құрылымдар
Минералданған флюидтердің көшу жолдарын қамтамасыз етуі мүмкін үш ірі көлденең құрылым.
Тотықсыздандырғыш орта
Тарихи бұрғылау жұмыстары Көптепкі антиклиналі ауданында шамамен 812 м тереңдікте метанның бар екенін анықтаған.
Тарихи деректер мен геология, геохимия және геофизика бойынша заманауи интерпретацияларға сүйене отырып, Teniz жобасының оңтүстік бөлігінде 5 басым нысаналы аумақ анықталды. Жобаның солтүстік бөлігінде қосымша 2 нысана белгіленген, ал тағы 8 перспективалы нысана болашақта лицензиялауға ашық шамамен 4 000 км² аумақта орналасқан.
Target 1
Айқын Cu–Pb–Zn ± Ag аномалиясымен және минералданудың құрылымдық бақылауы расталған ірі құрылым.
Target 2
Көлденең құрылым маңындағы мыс мөлшері жоғары аймақ; тарихи бұрғылау нәтижелері оның тікелей жанында минералданудың күшейетінін көрсетеді.
Target 3
Ұзындығы 15 км болатын құрылымдық седловина, тарихи гравитациялық аномалиямен және шамамен 300–400 м тереңдіктегі ықтимал күмбез тәрізді тұзақпен сипатталады.
Target 4
Қолайлы стратиграфия мен ірі құрылымдар ұштасатын Көптепкі антиклиналі шегіндегі құрылымдық нысана.
Target 5
IP аномалиясының, терең құрылымдардың және тарихи мыс минералдануының үйлесімі негізінде анықталған оңтүстік-батыс нысана.
2026 жыл бойы Teniz Resources үш параллель бағыт бойынша кешенді барлау бағдарламасын жүзеге асыруда:
Бағдарламаның мақсаты – басым нысаналарды бұрғылау жұмыстарына дайындау.
3308-EL нөмірлі лицензия аясында Central Asia Metals plc компаниясының еншілес ұйымы CAML XD Limited-пен опциондық келісімшарт жасалған: CAML XD-ге осы активті сатып алу бойынша эксклюзивті опцион берілген және ол осы жердегі барлау бағдарламасын, соның ішінде бұрғылау жұмыстарын қаржыландырады.